llun: Kawr Lon Goch © keith morris log fran wen
Cwmni'r Frân Wen Yr Hen Ysgol Gynradd, Ffordd Pentraeth, Porthaethwy, Ynys Môn
ffôn 01248 715048 | ffacs 01248 715225 | post@franwen.com

Cynlluniau at y dyfodol

‘Martha Drafferthus’ gan Iola Ynyr

Prosiect Theatr mewn Addysg Cyfnod Sylfaen – Blwyddyn 1 a 2

 

Wedi i deulu Gwen gael cath fach newydd mae bywyd yn y cartref yn cael ei droi ben i waered. Mae gan bob aelod o’r teulu ddisgwyliadau o rôl Martha o fewn y cartref ond nid yw yn natur y gath fach i gydymffurfio â’r confensiynau hyn.

 

Mae Martha wedi ei chaethiwo yn ei gwewyr emosiynol ei hun wrth iddi hiraethu am ei mam. Yn raddol bach datgela’r gath ei gofidiau wrth Gwen sy’n fodd i leddfu ei phoen meddwl.

 

Gyda dyfodiad Martha, mae deinameg y teulu yn newid gan orfodi i bawb ail ystyried y modd y maent yn trin ei gilydd.

 

Trwy gymeriad chwareus a chwilfrydig Martha’r gath, caiff y disgyblion eu tywys trwy fyrdd o droeon trwstan, rhai yn ddoniol ynghyd â sefyllfaoedd sydd ag oblygiadau difrifol.

 

Dyma berfformiad fydd yn dathlu sut y gall cyfeillgarwch ffurfio a ffynnu mewn awyrgylch o barch at anghenion a theimladau eraill.

 

Comisiynir cerddoriaeth wreiddiol yn gefndir i’r perfformiad i annog y disgyblion i ddehongli nid yn unig y ddeialog ond hefyd iaith gorfforol y cymeriadau.

 

Bydd ‘marionette’ bychan yn cael ei ddefnyddio i gynrychioli cymeriad Martha.  Amcan hyn fydd ceisio cyfleu mewn modd gweledol sut y gall dylanwad unigolyn effeithio’n uniongyrchol ar ymateb a gweithredoedd eraill.

 

Bydd y prosiect yn cael ei sylfaenu ar egwyddorion Cwricwlwm ‘Ysgol Dina’, Carolyn Webbster-Stratton, gyda Rhiain Gwyn, Cydlynydd Prosiect ‘Incredible Years’ Webbster-Stratton, ( Cyngor Gwynedd ) yn ymgynghori yn ei ddatblygiad.

 

Eisoes mae aelodau o staff y Cwmni wedi bod yn arsyllu sesiynau o gyflwyno ‘Ysgol Dina’ i ddisgyblion blwyddyn 1. Mae’n fwriad gan y Cwmni barhau i wneud hynny ac ymgynghori yn glos ag athrawon ynglŷn â datblygiad y prosiect.

 

Drwy gyfrwng y perfformiad a’r gweithdy dilynol, bydd y disgyblion yn cael eu hannog i adnabod emosiynau ac i werthfawrogi safbwyntiau eraill. Byddwn yn adeiladu ar un o brif nodweddion cynllun Webbster-Stratton o arfogi’r disgyblion i ddatrys problemau emosiynol dyrys ac i ddeall oblygiadau eu penderfyniadau.

 

Bydd y prosiect yn cael ei gynnig i 35 o ddisgyblion ar y tro er mwyn caniatáu i’r plant fynegi eu teimladau mewn awyrgylch cadarnhaol a diogel.

 

C’laen gan Iola Ynyr

Prosiect Theatr mewn Addysg ar gyfer disgyblion Bl. 5 a 6

 

Yn dilyn ceisiadau niferus am brosiect ar gyfer Blwyddyn 5 a 6 yn delio â bwlio, penderfynwyd atgyfodi ‘C’laen’.  Bwriedir ail-edrych ar y sgript ar ôl ymgynghori â disgyblion o’r oed targed ynghyd ag arbenigwyr proffesiynol ynglŷn ag unrhyw newidiadau mewn patrymau bwlio, yn arbennig o ystyried datblygiadau technolegol mewn cyfathrebu.

 

“Mae Manon yn gymeriad unig sy’n gwneud bywyd pawb yn annifyr.  Llwydda i berswadio Iwan a Dewi i ymuno â hi mewn safle adeiladu tai gyda’r bwriad o ddewis un yn ffrind.  Penderfyna’r ddau gytuno i’w chyfarfod oherwydd apêl ei hymddygiad eithafol.  Yn y pen draw, dyhead y tri chymeriad yw’r angen i alw rhywun yn ‘ffrind’.  Gwelir faint mae’r tri yn fodlon mentro cyn i’r sefyllfa fynd yn rhy bell.”

 

Cyflwynwyd perfformiad oedd yn gosod sialens i’r gynulleidfa o ran y ddeialog ac yn ddelweddol.  Roedd y cwmni yn benderfynol o fynd i’r afael â chymhlethdod bwlio yn wyneb y ffaith bod y mwyafrif o rai sy’n cael eu bwlio yn datblygu’n ‘fwlis’ yn y pendraw.  Yn y gweithdy dilynol cafodd y disgyblion gyfle i herio ymddygiad Manon mewn modd gwrthrychol a diogel.  Profodd y gweithdy fod y perfformiad wedi cyffwrdd â dioddefwyr a bwlis wrth i gymeriad Manon gael ei beirniadu a’i chefnogi.  Y gobaith yw bod y cyfle hwn wedi rhoi’r hyder iddynt ddelio hefo’u problemau dyrys eu hunain.

 

“Roedd y prosiect yn ymarferol a hynod effeithiol ac addysgiadol ac yn delio yn sensitif â a materion dyrys ac anodd sy’n rhaid eu codi hefo plant.”

Rhys Glyn – Ysgol y Gorlan, Tremadog.

 

“Teimlais fod y plant wedi gwrando ac wedi deall y neges.  Mae’n werthfawr iawn cael cyfle i wel perfformiad proffesiynol sydd yn newid llwyr o gyflwyniad athro.”

Sioned Williams – Ysgol Llanllechid.

 

“Roedd yn ardderchog.  Mae theatr mewn addysg yn llwyfan i drafod pynciau fel bwlio sydd o bwys ym mywyd bob dydd y plant.”

B Jones – Ysgol Fali

 

Beichiogrwydd / Iechyd Rhywiol

Prosiect Theatr mewn Addysg ar gyfer disgyblion Blwyddyn 8

 

Bydd awdur yn cael ei gomisiynu i sgriptio perfformiad ar gyfer disgyblion Blwyddyn 8.  Bydd ffocws y prosiect yn deillio o ymgynghori gyda chydlynwyr cynllun Ysgolion Iach cyngor Môn, Gwynedd a Chonwy ynghyd â thrafodaethau gyda phobl ifanc.

 

Rhai o’r ffactorau a drafodwyd yn barod yw meithrin hunan barch, rhyw diogel ac iach, cyfrifoldebau fel rhiant. Heintiau rhywiol, a dylanwad alcohol a chyffuriau ar ymddygiad pobl ifanc.  Yn ogystal â pherfformiad fydd yn herio’r gynulleidfa bydd gweithdy dilynol, pecyn gwaith a hyfforddiant mewn swydd yn cael ei gynnig.

 

Bwriad y prosiect yn ei gyfanrwydd fydd trafod addysg rhyw a pherthnasoedd mewn modd agored a chyfrifol gan annog pobl ifanc i wneud penderfyniadau synhwyrol a gwybodus yn ystod eu bywydau.

 

.